| |
|
|||
| |
Newsletter Inclusiun en il Grischun 03/2026
|
|
| |
Allegra, Grüezi, Ciao Forsa avais Vus remartgà ch'igl è sa midà insatge en l'ultima ediziun da nossa newsletter. Il Post da coordinaziun per ils dretgs da las persunas cun impediments ha numnadamain elavurà in nov concept da cuntegns e testà quel immediatamain «en moda dascusa» en l'ultima newsletter. Nossa finamira: En l'avegnir duai la newsletter cumparair en in nov «vestgì» e porscher ina plattafurma per differentas vuschs, perspectivas e temas. Persunas cun impediments, federaziuns, organisaziuns, vischnancas, posts da servetsch chantunals sco er ulteriurs partenaris èn cordialmain envidads d'inoltrar atgnas contribuziuns. Nus essan persvas ch'i dat bler da raquintar. E cun realisar communablamain la newsletter duai vegnir mussà, tge che vegn gia realisà en il chantun Grischun per ils dretgs da las persunas cun impediments e nua ch'i dat anc basegn d'agir. Avain nus sveglià Voss interess? Lura guardai gugent noss concept da cuntegns. Nus ans legrain da mintga contribuziun – saja ella curta, detagliada, critica u inspiranta! Pertge er qua vala: Mintga (pitschna) contribuziun po avair gronds effects! Ussa As giavischain nus ina buna lectura e salidain cordialmain Jean-Pierre Schneckenburger, Coordinatur per ils dretgs da las persunas cun impediments Mirko Baur, manader da la partiziun Integraziun da persunas cun impediments Uffizi dal servetsch social dal Grischun |
|
| | |
| |
World Cafés e retschertga online 2026 |
|
|
||||||
| |
Il rapport dals resultats è qua. Ma el na discurra anc betg tut las linguas Il rapport davart ils World Cafés (workshops) e l'enquista online è a fin. Il rapport vegn ussa translatà en rumantsch e talian. Suenter vegn il rapport publitgà. Er las participantas ed ils participants survegnan lasuenter il rapport. Nus na vulain dentant betg spetgar uschè ditg. Perquai As mussain nus gia ussa trais resultats impurtants dal rapport:
Mirko Baur è il manader da la partiziun Integraziun da persunas cun impediments. El di davart ils resultats: «Far part pertutga nus tuttas e tuts. Far part na pon ins betg surlaschar ad autras persunas. Far part tutga tar il mintgadi. Far part tutga er tar il mintgadi da l'administraziun chantunala.» |
|
| | |
| |
Vair u inventà? |
|
|
||||||
| |
Index d'inclusiun 2026 da la Pro Infirmis As regurdais da l'emissiun da televisiun «X-Faktor – Das Unfassbare»? A la fin devi adina la dumonda: «È l'istorgia stada vaira u inventada?» Nus faschain insatge sumegliant en la newsletter. Nus rapportain davart persunas cun impediments e l'inclusiun. Inqualas pretensiuns paran incrediblas. Ma èn ellas propi vairas? Legiai las proximas pretensiuns e decidai sezza u sez. L'index d'inclusiun 2026 da la Pro Infirmis mussa: Persuna cun impediments han savens pli grev sin l'emprim martgà da lavur. 4 da 5 persunas cun impediments ch'ins ha dumandà crain: Ellas han mo ina pitschna schanza da survegnir ina plazza en l'emprim martgà da lavur. Circa la mesadad dad ellas crai: Patrunas e patruns na vulan betg dar lavur a persunas cun impediments. Circa la mesadad crai er: Lur sanadad fa pli grev ad ellas da lavurar. Però: Sche persunas cun impediments han ina plazza da lavur, na fan ellas là per il solit naginas experientschas da discriminaziun. Tge pensais Vus? È quai vair u inventà? La schliaziun chattais Vus a la fin da la newsletter. |
|
| | |
| |
Prendai part! |
|
|
||||||
| |
Check d'inclusiun en la citad da Cuira – Appel da sa participar! La citad da Cuira fa ensemen cun l'uniun Sensability in check d'inclusiun. Il check d'inclusiun mussa:
Per quai datti ina maisa radunda ils 28 d'october 2026. A la maisa radunda s'inscuntran:
Essas Vus pertutgada u pertutgà e vulais Vus As participar? Vossas experientschas èn impurtantas? Dapli infurmaziuns e l'annunzia per la maisa radunda chattais Vus qua: Citad da Cuira – inclusiun |
|
| | |
| |
Savevas Vus gia? |
|
| |
La politica federala a favur da las persunas cun impediments vegn prolungada Il Cussegl federal ha fatg in'autra proposta a l'Iniziativa d'inclusiun. Ina part da questa proposta vegniss realisada il pli baud il 2029. La politica federala a favur da las persunas cun impediments vegn perquai prolungada fin la fin dal 2028. |
|
| | |
| |
Acziun – reacziun |
|
|
||||||
| |
© SRF "Di da las linguas da segns" |
|
| |
Di internaziunal da las linguas da segns ils 23 da settember 2026 Ils 23 da settember è stà il Di internaziunal da las linguas da segns. Il di fa part da l'emna da las persunas surdas. Il di ha mussà: Linguas da segns èn impurtantas. Il di ha er fatg attent sin ils dretgs da persunas surdas e cun impediments d'udida. Ils chantuns Turitg, Genevra, Tessin e Neuchâtel han renconuschì las linguas da segns. Ellas èn francadas en la constituziun u en la lescha. La Confederaziun n'ha betg renconuschì las linguas da segns. Il chantun Grischun er betg. Per bleras persunas cun impediments d'udida è la lingua da segns fitg impurtanta. Cun la lingua da segns pon ellas:
Las linguas da segns èn endretgas linguas. Ma ellas han atgnas reglas. En il Grischun datti differentas linguas da segns. Qua vegn duvrà la lingua da segns svizra tudestga (DSGS). Er la lingua da segns taliana (LIS) vegn duvrada. Ma in'atgna lingua da segns rumantscha na datti betg. Il Di internaziunal da las linguas da segns ans fa endament: La lingua da segns ed ina buna communicaziun èn impurtantas per l'inclusiun. Quai vala sin l'entir mund – er en il Grischun. |
|
| | |
| |
Persuna da contact per ils dretgs e per l'egualitad da las persunas cun impediments |
|
| |
Avais Vus dumondas u vulessas Vus ans dir insatge? Vulais Vus publitgar in text en questa newsletter? Vus As pudais annunziar gugent tar Jean-Pierre Schneckenburger. El lavura per ils dretgs e l'egualitad da las persunas cun impediments. |
|
|
|||||
| |
Schliaziun da la rubrica «Vair u inventà?»: Las pretensiuns èn vairas. Guardai sezzas e sezs: Index d'inclusiun 2026: Studi davart l'inclusiun – Pro Infirmis. |
|
| |
|
| |||
|
